معرفي شهرستان سرباز

موقعيت جغرافيايي ( اقليم و سرزمين )

الف : تقسيمات کشوري

شهرستان سرباز با مساحت 11500 کيلومتر مربع ، در جنوب شرقي استان سيستان و بلوچستان قرار گرفته و فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان 501 کيلومتر است . اين شهرستان داراي تعداد 3 مرکز شهري و 4 بخش ، 12 دهستان و 600 آبادي داراي سکنه است .

ب- عوارض طبيعي

( ارتفاعات ، رودخانه ها ، قنات ، چاه و چشمه ها(اعم از فصلي و غير فصلي ) سرچشمه رودخانه و منتهي به رودخانه سرباز در اين شهرستان واقع مي باشد .

ج: منابع تامين آب و حوزه آبريز و شبکه رودخانه ها

آب اين شهرستان ازطريق 618 حلقه چاه 54 رشته قنات 56 رشته چشمه با ميزان آبدهي 4/56 ميليون متر مکعب و رودخانه هاي سرباز و پيشين با ميزان آبدهي 258 ميليون مکعب متوسط ساليانه تامين مي شود.

د- اقليم

شهرستان سرباز داراي اقليم گرم و خشک مي باشد . ميانگين بارش سالانه در اين شهرستان 72 ميلي متر و متوسط دماي آن از 3/13 الي 35 درجه سانتي گراد در تغيير است .

هـ : پيشينه تاريخي و گردشگري

تاريخچه و وجه تسميه نامگذاري ،اماکن و آثار تاريخي ،آداب و رسوم ،مشاهير و شخصيت هاي تاريخي ) قلعه هاي سرباز ،‌ راسک و فيروزآباد باستاني ديگر در دهستان آشار ،‌غار کزور و سنگ نگارهاي موجود در ان و همچنين تونل فيروزآباد و منطقه دوک اندک در 6 کيلومتري شمال غرب شهر راسک از آقار تاريخي اين شهرستان مي باشند .اين شهرستان در سال 79 از ايرانشهرمنتزع و بعنوان يک شهرستان به تصويب رسيده که داراي 3 نقطه شهري و 3 بخش و 12 دهستان مي باشد و داراي اقليمي گرم و خشک و ناهموار مي باشد تا کنون آثار تاريخي چنداني يافت نشده ولي در حال حاضر 8 قلعه شناسايي گشته و علاوه بر آن آثار سفالي نيز در روستاي چراغان کشف گرديده است .

زبان و مذهب

مردم شهرستان سرباز به لهجه بلوچي تکلم مي کنند و لهجه هاي بلوچي و... نيز رايج است . در اين شهرستان  100   درصد جمعيت آن را مسلمانان شيعه /سني/تشکيل مي دهند.

جمعيت نيروي انساني

الف : جمعيت

جمعيت شهرستان سرباز در سال 1375 حدود 101314 نفر بوده اين رقم در سال 1382 به 126648 نفر رسيده است . تغييرات جمعيت در سال 1382 نسبت به سال 1375 ، برابر 2/3 درصد بوده است .

ب- نيروي انساني

بر اساس برآورد انجام شده در سال 1382جمعيت فعال اين شهرستان *(استان)241923نفر، جمعيت شاغل 225353 نفر به ترتيب روستايي و شهري 1084974و 1065034بوده و ترکيب اشتغال به ترتيب کشاورزي صنعت و خدمات 28و8/24و2/47 درصد مي باشد. بر همين اساس نرخ بيکاري 2/19 درصد بوده که نسبت به سال 1375(نرخ بيکاري 9 درصد بوده )،113درصد رشد داشته (2/10 درصد افزايش يافته است ) 

*-نظر به اينکه اطلاعات جمعيتي براي سالهاي مختلف برنامه بصورت برآورد مي باشد(براي کل برنامه پنج ساله بوده است) و براي شهرستانها به تفکيک نداريم آمار استان را در نظر مي گيريم. 

ج- آمار شهدا ، جاويدالاثرها ، جانبازان و آزادگان

شهرستان زابل يکي از شهرستانهاي شهيد پرور استان سيستان و بلوچستان بوده که نقش مؤثري در جنگ تحميلي داشته است آمار ذيل گوياي اين مطلب است :

امور اجتماعي

الف : سواد

ميزان باسوادي شهرستان در سال 1375 برابر - درصد بوده که به 82 درصد در سال 1382 افزايش يافته است .

ب : آموزش و پرورش

در سال تحصيلي 83-1382تعداد کل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصيلي شهرستان 32073 نفر بوده که 95/5 درصد از  دانش آموزان استان را تشکيل مي دهد.از کل دانش آموزان اين شهرستان 29/71 درصد در مقطع ابتدائي ، 63/20 درصد در مقطع راهنمائي ، 08/8 درصد در مقطع متوسطه و 7/1 درصد در مقطع متوسطه در رشته هاي فني و حرفه اي و کار و دانش مشغول به تحصيل مي باشند  87/43 درصد از کل دانش آموزان شهرستان سرباز را دانش آموزان دختر تشکيل مي دهند و سهم دانش آموزان مناطق روستائي نيز 82/88 درصد مي باشد.

ج : آموزش عالي

در سال تحصيلي 83-1382 در شهرستان سرباز ،--- دانشجودر حال تحصيل بوده که از اين تعداد  در صد در - و—درصددر--مشغول به تحصيل بوده اند.

د : بهداشت و درمان

شهرستان سرباز از لحاظ امکانات بهداشتي و درماني در سال 1375 داراي---بيمارستان با ---تخت بوده که در سال  1382 تعداد بيمارستان  به  ---  و تعداد تخت بيمارستان  نيز به ---- رسيده است .همچنين در سال 1375 تعداد مراکز بهداشتي شهري و روستائي  -- و -- مرکز بوده که اين رقم در سال 1382به 2 و 10 مرکز افزايش يافته است . نسبت برخورداري جمعيت به پزشک در سال 1375 به ازاي هر هزار نفر  --درصد بوده که اين نسبت درسال1382به12/0 پزشک رسيده است .

طي همين سال به ازاي هر هزار نفر  - درصد تخت بيمارستان بوده که به -  درصد تخت بيمارستاني تغيير يافته است.

هـ : فرهنگ و گردشگري

تعداد سينماهاي فعال شهرستان زابل از --- سالن سينما در سال 1375 به --  سالن در سال 1382 رسيده همچنين تعداد کتابخانه هاي عمومي طي عميق سالها از --  باب به 2 باب رسيده است . از نظر سالن سخنراني و نمايش حدود  -- درصد رشد/کاهش داشته و از --  سالن در سال 1375 به 1 سالن در سال 1382 رسيده و تعداد مراکز فرهنگي ثابت کانون پرورش فکري کودکان و نوجوانان از --  مرکز در سال 1375 به 1 واحد در سال 1382 رسيده است

موزه هاي مهم

اماکن سياحتي تاريخي و مراکز توريستي با ذکر جاذبه هاي گردشگري

1- معماري خانه هاي خشت و گلي با درهاي تزئيني چوبي کنده کاري و منبت کاري شده
2- قلعه سرباز
3- قلعه پيشين .

شخصيت ها ،مشاهير تاريخي و فرهنگي

صنايع دستي

1- سکه و آيينه دوزي
2- سياه دوزي
3- خامه دوزي
4- پريوار دوزي
5- سفالگري
6- آوزي ديواري .

و- تربيت بدني

اين شهرستان از وجود  استاديوم ،  ميدان فوتبال ،  ميدان واليبال ،  بسکتبال ،  سالن ورزشي و    ورزشگاه بهرمند مي باشد . سرانه فضاي ورزشي به ازاي هر هزار نفر ( سر پوشيده ) 5/10 متر مربع و سرانه فضاي ورزشي روباز 360 متر مربع براي هزار نفر جمعيت است .

امور توليدي و اقتصادي

الف : منابع آب و خاک

در سال 1382 حجم آب هاي زير زميني در شهرستان سرباز 4/56 ميليون متر مکعب بوده که معادل 4 درصد کل آب هاي زير زميني استان مي باشد . همچنين کل منابع آبهاي سطحي در اين شهرستان 3 ميليون متر مکعب بوده که حدود 3 ميليون متر مکعب از اين آب ها برداشت شده است .

ب : کشاورزي و منابع طبيعي و دامپروري

در سال زراعي 83-1382 سطح زير کشت محصولات زراعي و باغي شهرستان سرباز بالغ بر 7988 هکتار است که 5 درصد از سطح کشت زير کشت استان را تشکيل مي دهد . از اين مقدار 3/46 درصد به کشت باغات و 7/53 درصد به زراعت هاي سالانه اختصاص دارد . طي همان سال ، 2 واحد صنعتي پرورش و نگهداري دام و طيور در سطح شهرستان فعال بوده است . همچنين ميزان توليد شير ، گوشت قرمز ، گوشت مرغ و عسل به ترتيب 4/4 ، 8/0 ، 3/0 و هزار تن بوده است . لازم به ذکر است اين شهرستان داراي  ---- واحد پرورش ماهي با توليد -----  هزار تن مي باشد .

ج : جنگل و مرتع

در سال 1382 شهرستان سرباز ، 000/900 هکتار مرتع وجود داشته و مقدار علوفه قابل برداشت از اين مراتع ---  تن بوده است . مساحت جنگل هاي طبيعي شهرستان 43367 هکتار و مساحت جنگل هاي مصنوعي نيز  ---  هکتار مي باشد .

د : صنعت و معدن

تعداد صنايع موجود شهرستان سرباز ، 4 واحد مي باشد که تعداد 3 واحد آن در نقاط روستايي و تعداد   واحد بقيه در نقاط شهري مستقر مي باشند . درسال 1382 تعداد --- کارگاه  فعال مسئوليت استخراج معادن را به عهده داشته که عمده ترين معادن موجود در سطح اين شهرستان عبارتند از : سهم شهرستان از کارگاه هاي معدني فعال استان ---- درصد مي باشد . ميزان توليدات اسمي سالانه گروه معدني غير فلزي تن مي باشد که---- درصد توليدات معدني کل استان را به خود اختصاص داده است .

امور زير بنايي

الف : عمران شهري

درسال 1382 جمعيت شهر ( مرکز شهرستان ) 3755 نفر برآورد شده ، ميزان شهر نشيني در اين شهرستان 2/11 درصد محاسبه شده است . سرانه معابر شهري و فضاي سبز شهرستان راسک به ترتيب 51 و 41 متر مربع بوده است . تعداد مشترکين آب 2075 و مصرف سرانه آب نيز 105/0 متر مکعب بوده است

ب : عمران روستايي

جمعيت روستائي شهرستان سرباز، 110872نفر مي باشد که 5/87 درصد از جمعيت شهرستان را به خود اختصاص داده است . از کل روستاهاي شهرستان سرباز تا پايان سال 1382 ، تعداد 200 روستا از نعمت روشنايي برق و 7/47 درصد برخوردار از آب آشاميدني سالم مي باشند . همچنين تا پايان سال 1382 تعداد 7 روستا مورد بهسازي طرح هادي روشتائي قرار گرفته است .

ج : راه و ترابري

در شهرستان سرباز ، 588 کيلومتر راه وجود دارد که 130 کيلومتر راه اصلي و 208 کيلومتر آن راه فرعي مي باشد . سهم اين شهرستان از جاده استان 6/3 درصد مي باشد . همچنين اين شهرستان داراي يک فرودگاه مي باشد . در سال 1382 تعداد  ----  پرواز ( رفت و برگشت ) در آن صورت گرفته است . طول خطوط راه آهن اين شهرستان در مجموع – کيلومتر ، با تعداد – ايستگاه است . در سال - ، - نفر مسافر و ـ تن بار از طريق راه آهن شهرستان جابجا شده است .

د : مخابرات

تعداد تلفن هاي منصوبه شهرستان سرباز تا پايان سال 1382 برابر- بوده است که نسبت به سال قبل -درصد رشد داشته است .

هـ : ذخاير آبي

آب آشاميدني شهرستان سرباز از طريق رودخانه سرباز و پيشين و 6 حلقه چاه با ميزان آبدهي 59 ليتر در ثانيه تأمين مي شود . حجم مخازن آب 1620 متر مکعب و طول آبرساني 9280 متر و طول شبکه توزيع 95000 متر با  لوله هاي با قطر 250-75 ميلي متر است . ميزان آب قابل تأمين سرانه 225 ليتر و سرانه مصرفي آن 150 ليتر در شبانه روز است .

مشخصات سدهاي در حال بهره برداري استان

مشخصات سدهاي در حال احداث استان

قابليتها و توانمنديها

موانع رشد و توسعه

راه کارهاي پيشنهادي

اهم پروژه هاي عمراني ( پنج ساله ) اخير

اهم طرح هاي در دست اقدام

وضعيت اعتبارات و تعداد پروژه هاي عمراني