چهارشنبه 12 شهريور 1393 - 8 ذي القعده 1435 - 3 سپتامبر 2014
صفحه اصلي/دين و انديشه

گوشت گراز و خرگوش حرام است؟

گوشت گراز و خرگوش حرام است؟

جريان شگفتي سازي که ما شنيديم اين بود که عده اي از مردم مسلمان و متدين آن منطقه گراز(خوک وحشي) شکار مي کردند و بعد از شکار، آن را همچون آهويي، کباب کرده و با لذتي وصف ناپذير به دندان مي کشند!!


چندي پيش با تني چند از دوستان به يکي از شهرستانهاي استان خوزستان سفر کرديم. در آن سامان متوجه مسأله عجيبي شديم که باورش برايمان دشوار بود. بعد از سي سال که از انقلاب مي گذرد و به برکت آن احکام و مسائل دين با سرعت چشمگيري در کشورمان گسترش يافته است اين خبر واقعا ما را شگفت زده کرد.

جريان شگفتي سازي که ما شنيديم اين بود که عده اي از مردم مسلمان و متدين آن منطقه گراز(خوک وحشي) شکار مي کردند و بعد از شکار، آن را همچون آهويي، کباب کرده و با لذتي وصف ناپذير به دندان مي کشند!!
ابتدا اين خبر را يک شوخي قلمداد کرديم و با خنده و چندش از آن گذشتيم اما با زياد شدن اخبار مشابه قدري جدي تر شديم و کار تحقيق و تفحص ميداني را آغاز کرديم. در پايان، هم درستي خبر تاييد شد و هم گراز از تنهايي به درآمد و چند جانور ديگر مثل جوجه تيغي و خرگوش هم به منو غذايي اضافه شدند. 
بررسي ميداني ما اين نتيجه را هم داشت که دريافتيم بسياري از اين عزيزان شناختي از حيوانات حرام گوشت ندارند که اگر آنها را بشناسند قطعا با ايماني که از ايشان سراغ داريم لب به گوشت، غذا و احيانا کنسروهاي آن نخواهند زد.
 

کدام حيوانها حرام گوشتند؟

براي پاسخ کامل و جامع به اين سوال بهتر آن ديديم که کليه حيوانات موجود در عالم را به سه دسته تقسيم کرده و حکم هر دسته را جداگانه بيان کنيم که هم يادگيري آن آسان باشد و هم به يادسپاري و نقل آن براي ديگران به راحتي صورت پذيرد.
1. حيوانات خشکي
2. حيوانات آبزي و دوزيست
3. پرندگان
 

حيوانات خشکي

تمام حيواناتي که محل زندگي آنها خشکي هاي روي زمين است جزو اين دسته قرار مي گيرند. در بين حيوانات خشکي (به جز پرندگان که حکم خاص خود را دارند) که از تنوع فراواني هم برخوردارند فقط سيزده حيوان حلال گوشت وجود دارد و مابقي هرچه هست همگي حرام گوشتند يعني دين اسلام خوردن آن را براي انسانها ممنوع کرده است. 1
از آن سيزده حيوان عبارتند از: 1. گاو  2. گوسفند  3. بز  4. شتر  5. اسب  6. الاغ  7. قاطر  8. آهو  9. گوزن 10. قوچ  11. بزکوهي  12. گاو وحشي  13. گورخر
. غير از اين سيزده حيوان هر حيواني که روي خشکي زندگي مي کند حرام گوشت است. بنابر اين خوردن گوشت خوک (چه اهلي و چه وحشي که به آن گراز مي گويند)، ميمون، جوجه تيغي و ... حرام است
چند نکته قابل توجه
کباب گراز
1. در بين اين سيزده حيوان که برخي اهلي و برخي وحشي هستند خوردن گوشت اسب، الاغ و قاطر مکروه است ولي حرام نيست يعني با اينکه حلال است و مي شود آن را خورد اما بهتر آن است که خورده نشود.
2. غير از اين سيزده حيوان هر حيواني که روي خشکي زندگي مي کند حرام گوشت است. بنابر اين خوردن گوشت خوک (چه اهلي و چه وحشي که به آن گراز مي گويند)، ميمون، جوجه تيغي و ... حرام است.
3. برخي از حيوانات خشکي هستند که در حفره هاي زميني زندگي مي کنند اينها نيز همگي حرام گوشت هستند مانند خرگوش، مار و ...
4. در مورد خرگوش شايع شده که سمت چپ آن حرام است و سمت راست آن حلال و يا در مورد مار مي گويند اگر يک وجب از سر، يک وجب از دم آن قطع شود خوردن مابقي حلال خواهد بود. ما در اينجا عرض مي کنيم که اين شايعات هيچ اساسي نداشته و همگي کذب محض اند و همانگونه که گذشت خرگوش و مار تمام بدنشان حرام است. 
طبق اطلاعات موجود متاسفانه در بخشي از شمال کشور چند روز مشخص از سال به عنوان ايام شکار خرگوش مشهور گشته که در اين ايام عده اي از مردم خصوصا جوانان به شکار خرگوش رفته و با گوشت آن غذاهايي نظير کباب و آبگوشت تهيه مي کنند.
 

«چرا حرام است؟» 

5. رايج ترين سوالي که پس از طرح اينگونه مباحث پرسيده مي شود اين است که «چرا حرام است؟»
در پاسخ به اين سوال بايد گفت که اين گونه سوالها به دو معنا پرسيده مي شوند که هر معنا جواب خاص خود را دارد.
الف. گاهي سوال از چرايي حکمي به معناي انکار آن حکم است. چرا حجاب واجب است؟ يعني من وجوب آن را قبول ندارم و مي خواهم که بي حجاب باشم. چرا گوشت خرگوش حرام است؟ يعني من حرمت آن را قبول ندارم و مي خواهم آن را بخورم.
اگر آن «چرا حرام است؟» به اين معنا باشد پاسخ اين است که مسلمان تابع احکام اسلام است؛ بر او لازم است حرام را ترک و واجب را عمل کند. پس چنانچه روشن شد که گوشت فلان حيوان حرام است بايد از خوردن آن امتناع کرد و الا مرتکب معصيت شده ايم. قبول يا انکار کسي تاثيري در گناه بودن آن کار ندارد اگر رعايت کرديم سود کرديم و الا جز به ضرر خود گام برنداشتيم.(سوره فصلت/ آيه 46)
در مورد خرگوش شايع شده که سمت چپ آن حرام است و سمت راست آن حلال و يا در مورد مار مي گويند اگر يک وجب از سر، يک وجب از دم آن قطع شود خوردن مابقي حلال خواهد بود. ما در اينجا عرض مي کنيم که اين شايعات هيچ اساسي نداشته و همگي کذب محض اند و همانگونه که گذشت خرگوش و مار تمام بدنشان حرام است
کباب خرگوش
ب. گاهي هم سوال از چراييِ حکمي به معناي واقعي سوال است يعني پرسشگر واقعا مي خواهد بداند که چرا فلان چيز حرام است و آن ديگري واجب.
اگر آن «چرا حرام است؟» به اين معنا بود پاسخ مي دهيم که ما در احکام شرعي تابع دليل شرعي هستيم يعني همين که با ادله شرعي ثابت شد (البته اين کار بر عهده متخصص مربوطه است) که فلان چيز حرام است بر ماست که با استناد به گفته آن متخصص (مجتهد) آن حکم را تعبداً بپذيريم. زيرا دست ما و آن متخصص از چرايي واقعي اکثر احکام کوتاه است. از اين رو همين که ثابت شد اين حکم، حکم خداست ما با اعتمادي که به حق بودن سخن خداوند حکيم داريم آن حکم را بدون چون چرا پذيرفته و آن را به کار مي بنديم.
پس جواب «چرا حرام است؟» به معناي دوم اين خواهد بود که «چون خدا گفته است.»
 
6. رفتار مردم ولو اينکه مسلمان باشند و نيز نوع قانون و عملکرد حکومت و دولتمردان، ملاک حرمت يا حليت چيزي نيست. به عنوان مثال اگر ترانه اي شماره مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي داشت و يا از صدا و سيماي نظام اسلامي پخش شد هيچ يک از اين امور دليل بر حلال بودن آن موسيقي نمي شود.2 و يا اگر مردمي کباب گراز به دندان کشيدند و آبگوشت خرگوش بار گذاشتند اين رفتار آنها باعث حلال شدن آن گوشتها نمي شود.
ملاک همان چيزي است که متخصصين امر از منابع دين استنباط کرده و در قالب رساله و يا استفتائات در اختيار ما قرار مي دهند. با رجوع به آنها که از باب مراجعه به متخصص، امري عقل پسند و بجائيست اگر روشن شد فلان چيز حرام است برماست تا به طور جدي از آن اجتناب کنيم.
به ياري خداوند متعال در مقالات بعد به آبزيان، دوزيستان و پرندگان خواهيم پرداخت. 

پي نوشت ها:
1- اين مساله از مسائل اختلافي نيست و براي مطالعه بيشتر مي توانيد به توضيح المسائل مراجع عظام تقليد بخش «احكام سر بريدن و شكار كردن حيوانات» مراجعه کنيد. به طور مشخص مي توانيد به مساله 2703 رساله آية الله فاظل لنکراني (ره) نظر کنيد
2- ر.ک. به استفتائات مقام معظم رهبري سوال 1129 و 1140
اميد پيشگر
بخش احکام تبيان



 
تعداد بازديد:8942 آخرين تغييرات:90/01/23
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر