چهارشنبه 1 خرداد 1398 - 17 رمضان 1440 - 22 مي 2019
صفحه اصلي/پزشكي

آنتی اکسیدان و رادیکال آزاد چیست؟

fiogf49gjkf0d

آنتي اکسيدان و راديکال آزاد چيست؟

آنتي اکسيدان ها مواد مغذي در غذاها هستند که مي توانند از تخريب بدن جلوگيري کنند؛ در واقع آنتي اکسيدان ها باعث خنثي کردن راديکال هاي آزاد مي گردند.


آنتي اکسيدان ها مانند جارو در برابر راديکال هاي آزاد عمل مي کنند و باعث از بين بردن راديکال هاي آزاد و نوسازي سلول هاي تخريب شده، مي شوند.


 
آنتي اکسيدان ها مواد مغذي در غذاها هستند که مي توانند از تخريب بدن جلوگيري کنند؛ در واقع آنتي اکسيدان ها باعث خنثي کردن راديکال هاي آزاد مي گردند.
راديکال هاي آزاد، مولکول هايي هستند که فاقد پوسته ي الکتروني کامل مي باشند و همين مساله باعث افزايش عکس العمل شيميايي نسبت به سايرين مي شود.
اگر در معرض تماس دود تنباکو و تشعشع باشيد، راديکال هاي آزاد شکل مي گيرند. در انسان، مهم ترين راديکال آزاد، اکسيژن مي باشد.
هنگامي که مولکول اکسيژن(O2) در معرض تشعشع قرار گيرد، يک الکترون از ديگر مولکول ها بر مي دارد و موجب تخريب DNA و ديگر مولکول ها مي گردد. برخي از اين تغييرات موجب بيماري ها مي شود.
مشکلاتي از قبيل: مشکلات قلبي، از کار افتادن عضلات، ديابت و سرطان همگي در اثر اين راديکال هاي آزاد به وجود مي آيند. آنتي اکسيدان ها باعث افزايش قدرت سيستم ايمني مي گردند و در نتيجه ميزان عفونت را در بدن کم مي کنند. استرس، سيگار کشيدن و آفتاب سوختگي باعث کاهش اثر آنتي اکسيدان ها مي گردد.

آيا آنتي اکسيدان لازم و ضروري است؟

بله. شما در طول روز با مقدار زيادي استرس برخورد مي کنيد. اگر آنتي اکسيدان ها نباشد، بدن شما آسيب هاي جبران ناپذيري را دريافت خواهد کرد.

راديکال هاي آزاد و بيماري ها

راديکال هاي آزاد و استرس ناشي از آن مي تواند باعث بروز برخي بيماري ها شود، از جمله: بيماري چشم(Macular Degeneration)، آلزايمر، سرطان، آب سياه(Glaucoma)، بيماري قلبي، پارکينسون و آرتريت
راديکال هاي آزاد، مولکول هايي هستند که فاقد پوسته ي الکتروني کامل
مي باشند و همين مساله باعث افزايش عکس العمل شيميايي نسبت به
سايرين مي شود
انواع ويتامين ها و عناصر داراي آنتي اکسيدان
ويتامين A و کاروتنوئيدها: هويج، کدو، بروکلي، سيب زميني شيرين، گوجه فرنگي، هلو، زردآلو، کلم و طالبي از منابع اين ويتامين مي باشد.
ويتامين C: مرکبات، فلفل سبز، بروکلي، سبزيجات برگ سبز، توت فرنگي و گوجه فرنگي از منابع اين ويتامين مي باشد.
ويتامين E: آجيل، دانه ها، غلات کامل و با سبوس، سبزيجات برگ سبز، روغن سبزيجات و روغن زيتون از منابع اين ويتامين مي باشد.
سلنيوم: ماهي، گوشت قرمز، تخم مرغ، حبوبات، مرغ و سير از منابع اين ماده ي معدني مي باشد.
فيتوکميکال ها شامل: سويا، انگور بنفش، انار، قره قاط، چاي
ليکوپن ها: ليکوپن ها گوجه فرنگي و فراورده هاي آن، انگور صورتي و هندوانه
لوتئين ها شامل: سبزيجات برگ سبز از قبيل: کلم، بروکلي، کيوي، کدو و اسفناج
ليگنان ها شامل: دانه بذرک، دانه جو، چاودار
ويتامين هايي که شبيه آنتي اکسيدان عمل مي کنند: کوآنزيم Q10 و گلوتاتيون
آنزيم هاي آنتي اکسيداني که در بدن ساخته مي شوند: سوپراکسيد ديس موتاز(SOD)، کاتالاز و گلوتاتيون پراکسيداز.
آنتي اکسيدان
10 نوع غذاي داراي آنتي اکسيدان
يکي از بهترين راه ها براي سلامتي، اين است که مواد غذايي اي که باعث افزايش قدرت سيستم ايمني بدن مي شود را مصرف کنيم.
غذاي سالم، غذاهاي محتوي مقدار زيادي آنتي اکسيدان مانند: ميوه ها و سبزيجات، غلات کامل و سبوس دار و گوشت بدون چربي براي حفاظت سيستم ايمني و مبارزه با عفونت ها و بيماري ها لازم مي باشد.
هنگامي که سرما خورده ايد و يا آنفلوآنزا گرفته ايد، اين غذاها را بيشتر مصرف کنيد: سير، قارچ، سبزيجات برگ سبز، آجيل و دانه ها، توت ها، ماهي، شکلات، ماست، خرمالو، مرغ و گوشت بدون چربي.
1- سير: محققان نشان داده اند که سير داراي خاصيت آنتي باکتري و آنتي ويروس مي باشد. نشان داده شده است که سير توليد گلبول هاي سفيد را تحريک مي کند و مي تواند همانند يک آنتي اکسيدان در بدن عمل کند.
مقداري سير را در سوپ مرغ بريزيد تا به درمان سرماخوردگي و آنفلوآنزا کمک کند. سير را مي توانيد ريز ريز کنيد و در سالاد خيار، گوجه فرنگي و پنير بريزيد.
2- قارچ: قارچ يک اسلحه ي خوب براي درمان سرماخوردگي، آنفلوآنزا و ديگر عفونت ها(آنتي ويروس، آنتي باکتري و ضد سرطان) مي باشد.
3- کاروتنوئيدها(مانند بتاکاروتن): يکي از آنتي اکسيدان هاي مهم مي باشند که عملکرد سيستم ايمني را بالا مي برند. کاروتنوئيدها در سبزيجات زرد، نارنجي و سبز يافت مي شود. مهم است که از انواع سبزيجات مختلف استفاده کنيد، چرا که کاروتنوئيدها با همديگر در تقويت سيستم ايمني بدن کمک مي کنند.
4- آجيل: محصولات غني از پروتئين، ويتامين و عناصر مغذي مي باشند که غني از آنتي اکسيدان هايي نظير امگا3، ويتامين E و عنصر مغذي روي مي باشند. محققان به اين نتيجه رسيده اند که خوردن آجيل باعث کاهش بيماري هاي مزمن مي گردد.
5- توت ها: توت ها منبع غني از ويتامين C و بيوفلاونوئيد و فيتوکميکال مي باشند. اين ها به عنوان آنتي اکسيدان عمل کرده و سلول ها را از صدمات و جراحات دور نگاه مي دارند.
يک ليوان توت فرنگي داراي بيشتر از 100 ميلي گرم ويتامين C مي باشد(چيزي نزديک به 1 ليوان آب پرتقال). توت هاي سياه غني از بيوفلاونوئيد مي باشند. براي بالا بردن سيستم ايمني، بهتر است يک کاسه پر از انواع توت ها مصرف کنيد.
هنگامي که سرما خورده ايد و يا آنفلوآنزا گرفته ايد، اين غذاها را بيشتر
مصرف کنيد: سير، قارچ، سبزيجات برگ سبز، آجيل و دانه ها، توت ها،
ماهي، شکلات، ماست، خرمالو، مرغ و گوشت بدون چربي
6- ماهي: چربي موجود در ماهي، امگا 3 مي باشد. امگا 3 و ديگر چربي هاي خوب، باعث افزايش فعاليت گلبول هاي سفيد مي گردند. همچنين امگا3 در تنظيم ترکيبات ايمني بدن دخالت دارد و از تخريبات حاصله از عفونت ها، بدن را محافظت مي کند. کودکان همانند بالغين دچار کمبود امگا 3 مي باشند. لذا بايد ماهي هاي چرب نظير: تن، سالمون و ماهي خال مخالي را مصرف کنند.
ديگر محصولات غني از امگا3، عبارتند از: گردو، روغن بذرک و دانه بذرک.
7- کاکائو: يکي از غذاهايي است که موجب افزايش سيستم ايمني بدن مي گردد. پودر کاکائو و کاکائوهاي فاقد شيريني در سلامتي و ايمني بدن دخالت دارند. مصرف کنندگان کاکائو باعث کاهش بيماري قلبي مي شوند و همچنين کلسترول خوب را افزايش مي دهند و از تخريب رگ هاي خوني در ديابتي ها جلوگيري مي کنند.
8- ماست: در ماست، لاکتوباسيلوس وجود دارد که از روده در مقابل بيماري هاي معده - روده محافظت مي کند و همچنين باعث افزايش مقاومت در برابر بيماري هاي عفوني(مانند: سرماخوردگي) و حتي سرطان مي گردد.
يک واحد ماست(1 ليوان) داراي بيشتر از 30 گرم پروتئين، کمي شکر و غني از کلسيم مي باشد.
9- خرمالو: يکي از خوشمزه ترين ميوه ها مي باشد که در فصل سرماخوردگي بسيار مفيد است. خرمالو، داراي ويتامين A و C مي باشد که اين ويتامين ها براي خوب عمل کردن سيستم ايمني مفيد مي باشند. 1 عدد خرمالو داراي نصف مقدار مجاز ويتامين A مي باشد.
از ديگر منابع ويتامين A مي توان به کدو تنبل، سيب زميني شيرين، اسفناج و کدو مسما اشاره کرد.
از ديگر منابع ويتامين C مي توان توت فرنگي، کيوي، پرتقال، انبه و طالبي را نام برد.
10- غذاهايي که محتوي مقدار زيادي پروتئين مي باشند: (مانند لوبيا)، داراي مقدار زيادي عنصر روي مي باشند که توليدات گلبول سفيد را افزايش مي دهد و مي تواند با عفونت ها بجنگد.
ديگر منابع عنصر روي، آجيل و سريال هاي غني شده هستند. آنتي اکسيدان
دارو درماني بهتر است يا مصرف آنتي اکسيدان؟
تحقيقات آزمايشگاهي نشان داده است که آنتي اکسيدان ها مي توانند جلوي بروز سرطان را بگيرند. اطلاعات به دست آمده، کم است و احتياج به مطالعات گسترده اي مي باشد.
تحقيقات ديگري در دانشگاه واشنگتون در سال 2001، نشان داده است که: بيماراني که آنتي اکسيدان مصرف مي کنند و به همراه آن از درمان با ويتامين B3 نيز بهره مي برند، موجب افزايش کلسترول خوب(HDL) نمي شوند. اين در حالي است که افرادي که آنتي اکسيدان مصرف نمي کنند، افزايش کلسترول خوب در آن ها مشهودتر است. بنابراين، اين موضوع که آنتي اکسيدان مي تواند از بيماري قلبي جلوگيري نمايد، را ثابت نکرد.
براي همين موسسه ي قلب آمريکا و موسسه ي دارويي اعلام کردند که تا وقتي که رژيم غذايي شخص محتوي مقدار زيادي آنتي اکسيدان باشد، نيازي به مصرف مکمل هاي ويتامين C، E، بتاکاروتن، سلنيوم و ديگر آنتي اکسيدان ها نمي باشد. براي روشن شدن اين موضوع در يک تحقيق 4 گروه از افراد را انتخاب کردند:
گروه 1- به آن ها مقدار کمي استاتين و نياسين دادند.
گروه2- به آن ها مقدار کمي استاتين و نياسين به همراه کوکتل آنتي اکسيدان دادند.
گروه 3- به آن ها کوکتل آنتي اکسيدان دادند.
گروه 4- به آن ها دارونما دادند.
کوکتل آنتي اکسيدان شامل: ويتامين هاي C، E، بتاکاروتن و سلنيوم مي باشد.
افزايش مقدار کلسترول خوب در افراد گروه 2 ديده شد.
در گروه 1 به ميزان 4 درصد کاهش در انسداد عروق کرونر، در گروه 2، افزايش 7 درصد در انسداد عروق کرونر ديده شده است. در حالي که، در گروه 3، افزايش 15 درصد در انسداد و در گروه 4، افزايش 34 درصد در انسداد عروق کرونري ديده شد. پس مي توان گفت که استاتين - نياسين درماني، کمک خوبي براي بالا بردن کلسترول خوب بدن مي باشد.

نتيجه

براي بيماران قلبي و افرادي که داراي مقدار کم HDL و مقدار معمولي LDL دارند، ترکيب استاتين و نياسين باعث افزايش مقدار HDL  مي شود و انسداد عروق کرونري را بهبود مي دهد. در اين بيماران، آنتي اکسيدان به تنهايي، ميزان انسداد عروق کرونري را کم مي کند(بهبود نمي دهد) در اين بيماران اگر استاتين و نياسين به همراه آنتي اکسيدان تجويز شود، آنتي اکسيدان، فوايد اين داروها را کم مي کند.
مريم سجادپور
بخش تغذيه تبيان

مطالب مرتبط:




 
تعداد بازديد:4058 آخرين تغييرات:90/01/27
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر