سه شنبه 11 شهريور 1393 - 7 ذي القعده 1435 - 2 سپتامبر 2014
صفحه اصلي/قرآن

سوره ای با فضلیت برای اموات!

سوره اي با فضليت براي اموات!

 

 

خواندن سوره‎هايي از قرآن در حالت احتضار مانند سوره‎هاي؛ يس، صافات، احزاب، آية الكرسي، آيه 54 سوره اعراف، و سه آيه آخر سوره بقره در روايات توصيه شده است

 
قرآن خواندن براي اموات

پس از مرگ انسان، بر اطرافيان و ديگر مؤمنان اعمالي واجب است؛ مانند غسل، کفن، نماز و دفن و واجباتي که از ميت قضاء شده بود که بايد هرچه زودتر انجام پذيرد. اما انجام برخي اعمال براي اموات مستحب مي باشد، که از جمله آنها صدقه دادن، دعا کردن و خواندن قرآن است.
 
در خصوص اثبات استحباب قرائت قرآن براي اموات دو نوع دليل مي توان بيان کرد: نوع اول رواياتي که به صورت کلي بيان مي کند به ياد اموات و گذشتگان باشيد و آنها از کارهاي نيک شما بهره مي برند؛ و روشن است که قرائت قرآن يکي از کارهاي نيک و پسنديده است. در اين مورد رواياتي وجود دارد که به بعضي اشاره مي شود:
 
1. از پيامبر اکرم(صلي الله عليه و آله) نقل شده است: «مردگانتان را که در قبرها آرميده اند از ياد نبريد. مردگان شما اميد احسان شما را دارند. مردگان شما زنداني هستند و به کارهاي نيک شما رغبت دارند. آنها خود، قدرت انجام کاري را ندارند، شما صدقه و دعائي به آنها هديه کنيد.»[1]
2. حضرت امام صادق(عليه السلام ) مي فرمايند: «مرده به خاطر طلب رحمت و آمرزشي که براي او مي شود شادمان مي گردد، همان گونه که زنده بوسيله هديه اي که به او مي دهند، خوشحال مي گردد.»[2]
 
دسته دوم رواياتي است که آثار قرائت قرآن براي اموات را بيان مي کند؛ مانند اين روايت: حضرت امام رضا(عليه السلام) فرمودند: «هر کس قبر مؤمني را زيارت کند و در کنار آن هفت مرتبه إنّا انزلناه بخواند، خداوند او را با صاحب قبر مي آمرزد.[3]»
 
مي‎توان گفت: سوره‎هاي؛ فاتحه، يس، صافات، تبارک، احزاب، آية الکرسي، هفت مرتبه اناانزلناه ... را مي توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء کرد
 اهل قبور نيازمند به استغفار و طلب رحمت و اهداء ثواب هستند. در همين زمينه امام جعفر صادق ـ عليه السّلام ـ مي‎فرمايد: «ثوابي که پس ازمرگ به انسان مي‎رسد سه چيز است؛ 1. صدقه جاريه... 2. راه و رسم صحيحي که شخص در حال حيات بدان عمل مي‎کرد و به گونه‎اي بوده که الگو براي ديگران مي‎شد 3. فرزندي شايسته که براي او طلب مغفرت کند، و موجبات آمرزش پدر را فرهم سازد.»[4] در جاي ديگر مي‎فرمايد: «همان گونه که زندگان با هدايا، شاد مي‎شوند اهل قبور و برزخيان نيز با ترحم و استغفار که نسبت به آنان مي‎شود؛ شاد مي‎گردند.»[5]
 
بنابر اين اهداء ثواب و طلب مغفرت براي اهل قبور نافع است و از طريق اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ توصيه شده است.
 

کارهايي که براي ميت نافع است

خواندن سوره‎هايي از قرآن در حالت احتضار مانند سوره‎هاي؛ يس، صافات، احزاب، آية الکرسي، آيه 54 سوره اعراف، و سه آيه آخر سوره بقره در روايات توصيه شده است.[6]
تلاوت
همچنين در شب اول قبر؛ مستحب است دو رکعت نماز وحشت خوانده شود که در رکعت اول بعد از سوره حمد، يک مرتبه آية الکرسي و در رکعت دوم، بعد از سوره «حمد»، 10 مرتبه سوره «انا انزلنا» خوانده شود.
امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمودند: سوره «تبارک» بالاي سر قبر ميت خوانده شود تا موجب رفع عذاب قبر از او گردد.[7]
مرحوم نوري در مستدرک الوسائل باب اموات، از سيد بن طاوس در مصباح الزائد نقل کرده و فرمود: طريق زيارت ميت اين است که رو به قبله و دست بر قبر نهاده و بگو: «اللّهم ارحم غربته وصل وَحْدَته... ثمَّ اقر "أنا انزلناه في ليلة القدر" سبع مرّات» پروردگارا! بر غربت او ترحم نما و تنهايي او را به مقام جمع خودت ارتباط بده و موجبات انس را بر وحشت او قرار بده و ترس او را تبديل به ايمني گردان و از رحمت خود براي او رحمتي بفرست که از رحمت غير تو بي‎نياز گردد و او را به کسي که او دوست داشت و در تحت ولايت او (ائمه اطهار ـ عليهم السّلام ـ ) بود؛ ملحق گردان! و سپس سوره مبارکه «انا انزلناه» راهفت مرتبه بخوان.[8]
در نتيجه مي‎توان گفت: سوره‎هاي؛ فاتحه، يس، صافات، تبارک، احزاب، آية الکرسي، هفت مرتبه اناانزلناه... را مي توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء کرد.
 

خواندن قرآن براي اموات ديگران و دريافت پول

افرادي که به سفارش ديگران ختم قرآن براي اموات مي کنند و از اين بابت پول دريافت مي کنند، آيا اين عمل شرعاً صحيح است؟ آيا صرف قرائت قرآن و به اين صورت که هر دو روز يک ختم قرآن بکنند اشکالي ندارد؟
دريافت پول و مزد بابت خواندن قرآن اشکالي ندارد[9] و به تلاوت و قرائت قرآن در روايات فراوان سفارش شده است.
تلاوت قرآن غير از اين که براي قاري بسيار ارزش و ثواب دارد براي پدر و مادر و معلم او نيز مؤثر است. پيامبر(صلي الله عليه و آله ) فرمود: "هرگاه معلم به دانش آموز بسم الله الرحمن الرحيم بيآموزد خداوند براي او و پدر و مادر و معلمش برائت از آتش جهنم را امضا مي کند."[10]
امام صادق(عليه السلام ) فرمود: "پيامبر(صلي الله عليه و آله) در وصيتش به امام علي(عليه السلام ) فرمود: "بر تو باد به تلاوت کردن قرآن در هر حالي."[11]
تلاوت کردن زياد و ختم قرآن به صورت پي در پي مطلوب است. امام سجاد(عليه السلام ) فرمود: "شروع به قرآن و ختم آن و شروع دوباره و ختم آن و .... از افضل اعمال است".[12]
امام حسين(عليه السلام) فرمود: "ختم قرآن در يک شب باعث صلوات و درود ملائکه و ختم آن در روز باعث صلوات و درود ملائکه حافظ انسان مي باشد. نيز دعاي او مستحاب است و براي او بهتر است از اين که بين زمين تا آسمان مال داشته باشد."[13]
اهداي ثواب قرائت قرآن به پيامبر و ائمه و به مؤمنان (چه زنده و چه مرده) مستحب است:علي بن مغيره مي گويد:به امام کاظم گفتم:پدرم در يک ماه رمضان گاهي تا چهل ختم قرآن داشت. نيز مانند او عمل کرده ام. و وقتي که عيد فطر مي شود ثواب آن ها را به پيامبر و امامان اهدا مي کنم. حضرت فرمود:در روز قيامت تو با آنان خواهي بود
کثرت تلاوت قرآن مطلوب است ولي عجله کردن در تلاوت و با سرعت زياد خواند کراهت دارد. بهتر است قرآن را با ترتيل بخوانيم.[14] اين همه ثواب براي تلاوت قرآن و براي قاري قرآن در صورتي است که به قرآن و به حلال و حرام آن معتقد باشد و قرآن را وسيله کسب رزق و و آبروي خود قرار ندهد.
امام صادق(عليه السلام ) فرمود:"قاريان قرآن بر سه دسته اند:‌
1- قاري که با تلاوت قرآن بر مردم فخر فروشي مي کند. او اهل آتش است.
2- قاري که قرآن را خوب مي خواند ولي به آن عمل نمي کند و حدود قرآن را ضايع مي گرداند. او نيز اهل آتش است.
3- قاري که به حلال و حرام قرآن عمل مي کند و به آن ايمان دارد. خداوند او را ازفتنه هاي گمراه کننده نجات مي دهد و اهل بهشت خواهد بود و در روز قيامت از ديگران شفاعت خواهد کرد."[15]
امام صادق(عليه السلام) از پدران گراميش نقل مي کند: "من قرء القرآن يأکل به الناس جاء يوم القيامه و وجهه عظم لا لحم فيه؛[16] هر کس قرآن بخواند و با آن بخواهد سر مردم کلاه بگذارد (مال مردم را بخورد) در روز قيامت وارد محشر مي شود در حالي که هيچ گوشتي بر صورت ندارد."
اهداي ثواب قرائت قرآن به پيامبر و ائمه و به مؤمنان(چه زنده و چه مرده) مستحب است: علي بن مغيره مي گويد: به امام کاظم گفتم: پدرم در يک ماه رمضان گاهي تا چهل ختم قرآن داشت. نيز مانند او عمل کرده ام. و وقتي که عيد فطر مي شود ثواب آنها را به پيامبر و امامان اهدا مي کنم. حضرت فرمود: در روز قيامت تو با آنان خواهي بود.[17]
 
پي نوشت ها :
[1] يزدي، شيخ حسن بن علي، انوار الهداية، ص 115، چاپخانه نعمان، نجف.
[2] محجة البيضاء، ج 8، ص 292,
[3] مجلسي، محمدباقر ، بحار الأنوار، ج 82، ص 169، از منشورات چاپخانه اسلاميه، تهران.
[4] مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، بيروت، داراحياء تراث العربي، 1412 هـ ، ج 6، ص 293.
[5] طاهري، سيري پس از مرگ، دفتر انتشارات اسلامي، چاپ دوم، قم، 1376، ص 326، نقل شده از: محجة البيضاء، ج 8، ص 292.
[6] کليني، محمد بن يعقوب، اصول کافي، قم، انتشارات اسوه، چاپ سوم، 1375ش، ج 3، ص 125 ـ 126؛ ر.ک: به توضيح المسائل، بخش اموات.
[7] اقبال اعمال، ص 651، نقل شده از سيري در جهان پس از مرگ، همان، ص 300.
[8] به نقل از سيري در جهان پس از مرگ، همان، ص 326.
 [9] آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج 1، ص 632.
[10] وسائل الشيعه، ج 3، ص 826.
[11] همان، ص 839.
[12] همان، ص 840.
[13] همان، ص 841.
[14] همان، ص 856.
[15] همان، ص 837.
[16] همان.
[17] همان، ص 864



 
تعداد بازديد:6535 آخرين تغييرات:90/08/08
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر