پنج شنبه 27 شهريور 1393 - 23 ذي القعده 1435 - 18 سپتامبر 2014
صفحه اصلي/مقالات

سعادت وشقاوت درخانواده

(( سعادت وشقاوت درخانواده ))

محقق : حجت الاسلام والمسلمين جعفر كوهستاني

اين مطلب رابايددر نظرگرفت كه سعادت وشقاوت محصول اعمال وعقائد انسان است وبايد دانست كه عقايد واخلاق حسنه واعمال صالحه موجب بوجودآمدن سعادت مي شود واعتقادات خلاف حقيقت سيئات اخلاقي و اعمال زشت موجب شقاوت مي شود.

رضاي حق وبهشت ابدي ثمره سعادت است ودشمني حق وعذاب دردناك ابدي ميوه تلخ شقاوت: سعادت به معناي خوشبختي دنيا وآخرت وشقاوت به معني بدبختي وتيرگي دردنياوآخرت است.

اين دوحقيقت رابايد خانواده هاي عزيز مسلمان مورد توجه قرار دهند وبه آن توجه داشته باشندزن وشوهر بايد از ابتداي ازدواج به جذب عوامل سعادت ودفع علل شقاوت به يكديگر كمك كنند تا خانه ومحيط آن براي زندگي هردوسالم باشدوفرزندانتان درمحيطي پاك زندگي كنند.خانواده از ابتداي زندگي بايد با ايمان وانجام عمل صالح وآراستگي به اخلاق زمينه جذب رضاي حق ورود به بهشت الهي را فراهم كند.

اين بحث بين سعادت وشقاوت درقرآن وروايات به طور مفصل مورد توجه قرارگرفته است وبه تمام مردم هشدار داده شده كه خودراازسعادت دوروبه شقاوت نزديك ننمايند.

درنظام خانواده اهل خانه درزندگي بايكديگر بايد اصولي رامراعات كنند واز مسائلي دوري نمايند كه سعادت آنها در گروهمين بايدها ونبايدهاست.دراين مورد مي توان به دومرحله حسنات وسيئات اخلاقي اشاره كرد كه بيشتر مورد نياز خانواده هاست،خانواده هاي ايراني الحمدلله از نظر ايمان به خدا وقيامت وقبولي ولايت و انجام واجبات درحّد قابل قبولي هستند بيشتر ضعف خانواده ها در عدم رعايت مسائل اخلاقي ودوري از سيئات نفسي است كه به توضيح آن مي پردازيم

براي سعادت در زندگي به چندموضوع بايد توجه كرد:

1- انصاف 2- مدارا ونرم خوئي 3- نصيحت 4-ادب 5- حفظ خانواده 6- وفاي به عهد 7-مشورت

انصاف

انصاف به معناي دادگستري ، عدالت ،خدمت به ديگران وآنچه رابراي خودخواستن براي ديگران خواستن وهرچه رابراي خود نخواستن براي ديگران نخواستن است.

اين واقعيت بايد براي زن وشوهر واز جانب اين دو برفرزندان واز جانب فرزندان بر پدر ومادر حاكم باشد

 هركسي ازنظر اسلام مكلف ومؤظف است به ديگران انصاف دهد وجانب مردم را در هر برنامه اي به خوبي رعايت كند.

حضرت امام صادق(ع)دركتاب بحار ج 72 ص25 مي فرمايند{عادل ترين مردم كسي است كه آنچه رابراي خودخوب مي خواهد براي ديگران هم بخواهدوهرچه رابراي خود كراهت دارد براي ديگران هم داشته باشد}

وهمچنين رسول خدا(ص) در كتاب بحارج72 ص25و28 مي فرمايند:

كسي كه بافقير همياري ومساعدت كند واز جانب خود به همگان انصاف دهد اومؤمن واقعي است

 درجاي ديگر دركتاب بحار رسول خدا(ص) به اميرالمؤمنين علي(ع) مي فرمايند سه چيز از حقايق ايمان است انفاق به وقت ناداري انصاف دادن به مردم ازجانب خود،بخشيدن علم به نيازمند علم،

 

 فردي به رسول خدا(ص) گفت:يارسول الله(ص) علمي به من ياد بده كه دسترسي به بهشت را بر من آسان كند حضرت فرمودند(غيبت مكن، دست پيش مردم درازمكن وآنچه براي خود خواهي براي مردم هم بخواه

اميرالمؤمنين علي(ع)در كتاب بحار ج72 ص33 ميفرمايند:

آگاه باشيد كسي كه از جانب خود به تمام مردم انصاف دهد،خداوند جز عزّت وبزرگي به اواضافه نمي كند

چقدرعالي وشيرين است زندگي خانواده اي كه شوهر نسبت به همسر وزن نسبت به شوهر وپدر و مادر نسبت به فرزند وفرزند نسبت به پدر ومادر انصاف را رعايت كنند.هركدام در هر جا آنچه را براي خود مي خواهد براي ديگران بخواهد وهر چه را براي خود نمي پسنددبراي ديگراي نپسندد.اين طورنباشد كه استراحت فقط براي مرد وفرزندان خانه باشدوتمام زحمات ومشقات بدوش زن باشدويااينكه زن و شوهرش جان بكنندوبچه هابخورندوبخوابندوچه بسا طلبكار هم باشند. همه نسبت به هم انصاف را رعايت كنند ودر تمام كارهاي خانه به هم كمك كنند تا بخشي ازسعادت آنان تأمين شودوازهجوم شقاوت درامان باشند.

مدارا ونرمخوئي

به كارگيري رفق ونرمخوئي وسازش وساختن باهم وبا اخلاق گرم ونرم با يكديگرزندگي كردن علاوه بر سفارش اسلام نوعي عبادت است كه داراي ثواب وبهره اي فوق العاده اي است.

رسول خدا(ص)دركتاب بحار ج72 مي فرمايند:

«مدارا ورفق ،بركت وميمنت وناسازگاري وكار بي قاعده وعمل ناشايست، شومي وبد يُمني است»

درجاي ديگرمي فرمايند: شمارا خبر مي دهم به كسي كه آتش فرداي قيامت براوحرام است؟گفتند آري فرمود آنكه داراي آسانگيري است،درزندگي وشئون آن به انسان نزديك ونرمخووآسان است از رسول خدا(ص) پرسيدند برترين برنامه اسلام براي انسان كدام است فرمودند:

اينكه تمام مسلمانان از دست و زبان او سالم و در امان باشند. درجاي ديگر رسول خدا(ص) فرمودند:

عملي نزد خداوند ورسولش محبوبتر از ايمان ونرمخوئي ورفق به بندگان نيست وعملي در پيشگاه حق و رسولش مبغوض تر از شرك وخشن رفتاركردن با عباد خدا نيست.

وظيفه الهي مرد نسبت به زن وزن نسبت به شوهروزن وشوهرنسبت به فرزندان وفرزندان نسبت به پدر ومادروهمه نسبت به همگان رفق ومدارا ونرمي و محبت ووقار وآسانگيري است.

نصيحت

 نصيحت وخيرخواهي داراي بهره دنيايي وآخرتي وقبول نصيحت موجب نورانيت قلب وبيداري مي شود هركسي در حد توان وقدرتش لازم است ديگري را نصيحت كندوخيرخواه باشد ومستمع هم ضروري است نصيحت را بشنود وآن را به كار گيرد.

در نصيحت كردن بايد حياء وكم رويي وشرم را كنار گذاشت چرا كه جاي اينها اين جا نيست ودرقبول نصيحت نيز بايد كبر وغرور را دور انداخت

رسول خدا(ص) فرمود:حياي مانع نصيحت حياي احمقانه است وكبرمانع قبولي نصيحت اخلاق شيطاني است

 مردخانه لازم است گاهي نسبت به زن وفرزند خود خير خواهي كند وآنان را نصيحت كند وآنها را به

وظايفشان آشنا كند وگاهي لازم مي آيد زن شوهرش را نصيحت كند وگاهي واجب مي شود فرزندان نسبت به پدر ومادر خير خواهي نمايند وبر هر يك لازم است نصيحت طرف مقابل را گوش كند.

ادب

وزين بودن تربيت داشتن ، برخوردهامراعات كردن احترام خود را در همه جا ونزد همه كس نگاه داشتن سخن به جا گفتن واحترام مردم را نگاه داشتن اين ها همه از امور ومراتب ادب است.مردبايد نسبت به همسرش وزن نسبت به شوهرش هر دو نسبت به فرزندان وفرزندان نسبت به پدر ومادر مؤدب باشند،ادب ارزش انسان را بالامي برد شخصيت وعزت آدمي را حفظ مي كند ومحبوبيت را افزايش مي دهد ياران را زياد مي كند وفرد را در خانواده عزيز مي نمايد.

اميرالمؤمنين علي(ع)دربحار مي فرمايند: «حسبي رساتر از ادب نيست»

ودرجاي ديگرمي فرمايند:«خوبي ادب به جاي حسب است ، آن را كه سرمايه ادب هست عاليترين حسب هست وآنكه ادب نداردريشه حسب ندارد»

حفظ خانواده از اتهام

 

رفتار وكردار، برخورد ومعاشرت، امد ورفت با ديگران. از نظر اسلام به گونه اي باشد كه خانواده يا فردي از آن در معرض تهمت قرار نگيرد. تهمت، بناي آبروي خانواده را ويران وباعث زحمت ودردسر در زندگي مي شود ممكن است انسان به خاطر كار با شخصي روبرو شود كه از نظر خودش هيچ مانعي نداشته باشد ولي ديگران كه از واقعيت خبر ندارند .قضاوت بيجا كنند

 كه اين باعث شود به تدريج همسايگان نسبت به انسان نظري ديگر داشته باشند و به هويت وحيثيت خانواده لطمه جبران ناپذيري وارد شود وآينده افراد خانواده را با خسارت وزيان روبرو كند

 مثلا" بخواهد براي پسرش دختر بگيرد ويا دخترش را شوهر دهد ولي آن تهمت كه بي جا هم بود وبا بي توجهي انسان بوجود آمد باعث و مانع حركات مثبت زندگي شود

امام صادق(ع)در بحار مي فرمايند

پسرم: كسي كه با رفيق بد بنشيند سالم نمي ماند، وآنكه وارد بد شود تهمت مي خورد، وهركس زبانش را حفظ نكند پشيمان مي شود

ودر جاي ديگر مي فرمايند:

شايسته ترين مردم به تهمت ، كسي است كه با اهل تهمت معاشرت مي كند

درروايتي ديگر در كتاب بحار امام صادق (ع) مي فرمايند:

از مراكزي كه مردم نسبت به شماشك مي  كنند بپرهيزيد،وكسي از شما در راه رفت وآمد مردم با مادرش نايستد

 زيرا همه نمي دانند خانمي كه با او ايستاده اي مادر شماست

مرد خانه زن خانه فرزندان خانواده جدا" بايد از مواضع تهمت بپرهيزند وخود را در معرض ريخته شدن آبرو قرار ندهند.

وفاي به عهد

وفاي به عهد از نظر اسلام واجب است وشكستن پيمان حرام است

عقد بين زن ومرد تعهدي الهي است كه زن وشوهر بايد براي حفظ آن تعهد ووفاي به آن توجه داشته باشند:

قولي كه شوهر به زن مي دهد،وزن به شوهر مي دهد، وزن وشوهر به خانواده هر يك مي دهند در صورتي كه مانع شرعي نداشته باشد يك نوع تعهد است ووفاي به آن واجب وروي گرداني از آن حرام است

 در قرآن عزيز نسبت به عهد ووفاي به آن در سوره اسراء آيه 34 سوره مومنون آيه 8 ودر بحار ج72ص92 سفارش شده است.

 رسول خدا(ص) فرمودند:آن كسي به عهدش احترام نمي گذاردوپيمانش را وفا نمي كند:دين ندارد.

 

مشورت

خانه نبايد مركز استبداد به رأي باشد و تنها يك نفر حكم كند وهرچه فكرش رسيد يا دلش خواست به خانواده تحميل كند ، چرا كه مشورت فوائد زيادي دارد اگر مرد و زن در امور خانه با هم مشورت كنند و با فرزندان عاقل خود مشورت داشته باشند ويا گاهي از بزرگترها تجربه بيشتري دارند نظرخواهي كنند به صلاح زندگي وسود دنيا وآخرت آنان است در مشورت خود محور نباشيد به نظر ديگران بي محلي ننماييد

ونظر ديگران را رد نكنيد وخود را اعلم از ديگران ندانيد وزمينه مشورت را براي تمام اهل خانه فراهم كنيد چرا كه مشورت عاملي كمك كننده وگاهي نجات دهنده است.

قرآن در سوره آل عمران آيه 159 وسوره شوري آيه 36 – 38 به مشورت توجه فوق العاده اي نموده مشورت نمودن در حقيقت پيروي از قرآن وراهگشاي مشكلات وسّدي در برابر خطرات است.

 

  محقق :

حجت الاسلام والمسلمين جعفر كوهستاني

  شوال 1427مصادف با 29/8/85

تعداد بازديد:2011 آخرين تغييرات:85/09/04
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر